نويسنده : احسان حاجي اسماعيلي
----------------------------------------
گاهي اوقات برخي از مطالب آن قدر برايمان تكرار مي شوند كه به خود جرئت بررسي دقيق آن را نمي دهيم. همه  ما مي دانيم كه اگر يك سيلندر عايق بندي شده داشته باشيم كه داراي پيستون باشد مي توانيم با بالا و پايين بردن پيستون دماي آن را تغيير دهیم. هنگامي كه پيستون بالا مي رود دماي نمونه كاهش مي يابد و زماني كه پيستون را پايين مي بريم دما افزايش مي يابد. اما چرا و اين افزايش دما چگونه خواهد بود ( ابتدا دماي كدام قسمت افزايش مي يابد ) ؟
براي پاسخ به اين مطلب ترجيحا نمونه را از نظر مولكولي بررسي خواهيم كرد : يك مولكول در نزديكي پيستون را در نظر بگيريد؛ ذره به طرف پيستون حركت كرده با آن برخورد مي كند و باز ميگردد. در اين حالت مي توان برخورد را تقريبا كشسان در نظر گرفت با توجه به اینکه پیستون ثابت باقی می ماند مولكولها به طور متوسط با همان سرعتي كه برخورد كرده اند باز مي گردند و دماي نمونه كه تابع سرعت مولكولهاي آن است تغيير نمي كند. اما اگر پيستون به طرف ذره حركت كند سرعت ذره پس از برخورد بيشتر خواهد شد ( اين مطلب به آساني با استفاده از روابط مربوط به برخوردهاي كشسان قابل اثبات است) و به اين ترتيب دماي نمونه افزايش مي يابد. با اين توجيه ( اگر درست باشد ) بايد دماي نمونه از سمتي كه در تماس با پيستون است افزايش يابد.
شايد بتوان از اين پديده از نظر عملي هم استفاده كرد ؛ ممنون ميشم اگه نظرتون رو نسبت به اين توجيه بيان كنيد ...